وقتش ؟ جواب : آن روز را روزه نگيرد . 399 - سؤال : هرگاه كسى عمدا به جنابت باقي ماند تا صبح در غير رمضان ، مثل كفاره رمضان وغيره ، چه كند ؟ جواب : اظهر اين است كه هرگاه قضاى ماه رمضان باشد ، روزه آن روز صحيح نيست ويك روز ديگر را بگيرد ، مگر اينكه وقت تنگ شده باشد وماه رمضان نزديك باشد . در اين وقت دور نيست كه بگوييم صحيح است ولكن أحوط ، اعاده آن است بعد رمضان ، واما در روزه سنتي پس اظهر صحت آن است ، واما ساير روزه‌هاى واجبي مثل نذر وكفاره رمضان وغير آنها پس در آن اشكال هست ودور نيست ترجيح صحت روزه وتتابع شهر كفاره به هم نمىخورد ، هرگاه روزه را بگيرد ، ولكن احتياط اين است كه در آنجا هم عمدا بر جنابت نماند تا صبح . 400 - سؤال : در جايى كه جاهل مسئله ، مفطرى را به عمل نياورده باشد قضاى آن روزه واجب است يا نه ؟ وتقصير در اخذ مسائل روزه باعث قضاست يا نه ؟ جواب : بلى تقصير در اخذ مسائل روزه مثل تقصير در اخذ مسائل نماز است ، وروزه عبارت است از اينكه نيت كند كه امساك مىكنم از طلوع فجر تا مغرب از آن چند چيز كه خدا واجب كرده است امساك از آنها را ، واجب ، قربة إلى الله ، پس تا نداند كه آن چند چيز كدامهاست چگونه نيت امساك از آنها را مىكند وعوام را چون گمان اين است كه روزه همين ترك اكل وشرب وجماع است به همان قصد اكتفا مىكنند وشكى نيست كه همين اينها تنها روزه نيست ، بلكه بايد قصد ترك اكل وشرب وجماع با زن ، مرد ، بلكه حيوانات وترك رساندن غبار غليظ به حلق عمدا وترك دروغ بستن به خدا ورسول وأئمة ( ع ) وترك استمناء وارتماس وحقنه مايع عمدا وبه جنابت ماندن عمدا تا صبح و ( همچنين ساير اشيائى است كه خلافي است ) وبايد مقلد مجتهدي باشد ونيت كند ترك هر چيزى را كه مجتهد أو واجب مىداند ترك آن را ، بلى هرگاه همه أشياء اجماعى وخلافي را داند وبخصوص رأى مجتهد خود را نداند هرگاه قصد ترك همه